🐟 Γνωρίζατε ότι τα ψάρια… μιλάνε; 🔊

Τα ψάρια παράγουν ήχους για να επικοινωνούν, να προσελκύουν ταίρι, να προειδοποιούν για κινδύνους και να «διαβάζουν» το περιβάλλον τους. Σε θολά ή σκοτεινά νερά, ο ήχος είναι συχνά πιο χρήσιμος από την όραση! 🌊

Τα τελευταία χρόνια, στο Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, ερευνητές μας καταγράφουν τους ήχους των ψαριών σε διάφορες περιοχές του Αιγαίου. Στόχος μας είναι η αξιοποίηση της υποβρύχιας ακουστικής για την ανάπτυξη μιας νέας μεθοδολογίας καταγραφής των πληθυσμών των ψαριών.

Μέχρι σήμερα γνωρίζουμε ότι περίπου 1.000 είδη ψαριών παγκοσμίως μπορούν να παράγουν ήχους. Ένα από αυτά —και βασικό αντικείμενο της έρευνάς μας— είναι ο ροφός, ένα ιδιαίτερα σημαντικό είδος για τη Μεσόγειο. Δυστυχώς, απειλείται σοβαρά από την υπεραλίευση, κυρίως από την ερασιτεχνική αλιεία, και πλέον χαρακτηρίζεται από τη IUCN ως Κινδυνεύον είδος (Endangered).

🔍 Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ροφός είναι ένας από τους ελάχιστους φυσικούς θηρευτές των λεοντόψαρων, ενός εισβολικού είδους που εξαπλώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς στις θάλασσές μας.

><(((°>

🐟 Did you know that fish… talk? 🔊

Fish produce sounds to communicate, attract mates, warn of danger, and “read” their environment. In murky or dark waters, sound is often far more useful than vision! 🌊

In recent years, at the Archipelagos Institute, our researchers have been recording fish sounds in various areas of the Aegean Sea. Our goal is to use underwater acoustics to develop a new methodology for monitoring fish populations.

To date, we know of approximately 1,000 fish species worldwide that are capable of producing sounds. One of these species — and a key focus of our research — is the dusky grouper, a species of great ecological importance in the Mediterranean. Unfortunately, it is severely threatened by overfishing, mainly due to recreational fishing, and is now classified by the IUCN as Endangered.

🔍 Notably, the dusky grouper is one of the few natural predators of lionfish, an invasive species spreading at alarming rates in our seas. ... See MoreSee Less

+5

Στην Τύνιδα, πρωτεύουσα της Τυνησίας ολοκληρώθηκε πριν λίγο η 17η Συνάντηση της Επιστημονικής Επιτροπής της ACCOBAMS, της “Διεθνούς Συμφωνίας για την Προστασία των Κητωδών στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα”.

Ως μέλος της ACCOBAMS, το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος συμμετείχε στη συνάντηση, με κύριο στόχο τη συμβολή στην ανάδειξη του Αιγαίου ως περιοχής διεθνούς σημασίας για τους πληθυσμούς των θαλάσσιων θηλαστικών.

Με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό εξειδικευμένων επιστημόνων από πολυάριθμους φορείς ολόκληρης της Μεσογείου, η συνάντηση επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, στις μεθοδολογίες καταγραφής των κητωδών στο ανοιχτό πέλαγος, στη συντονισμένη ανταπόκριση σε περιστατικά εκβρασμών, καθώς και στα καταφύγια δελφινιών.

Σε μία εποχή που λέγονται τόσο πολλά για την προστασία των θαλασσών, είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε την κοινή ευθύνη που μοιραζόμαστε όλοι για την προστασία των σημαντικών ειδών θαλάσσιων θηλαστικών, τα οποία εξακολουθούν να επιβιώνουν στις θάλασσές μας.

Οι ερευνητές θαλάσσιων θηλαστικών του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, με σχεδόν συνεχή παρουσία στο ανοιχτό πέλαγος επί 27 χρόνια, συμβάλλουν συστηματικά στην κάλυψη σημαντικών των κενών γνώσης σχετικά με τους πληθυσμούς του Αιγαίου και της Βορειοανατολικής Μεσογείου, αναδεικνύοντας αυτή την ιδιαίτερα σημαντική θαλάσσια περιοχή στον διεθνή χάρτη της επιστημονικής έρευνας και της προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

><(((°>

In Tunis, the capital of Tunisia, the 17th Meeting of the Scientific Committee of ACCOBAMS - the Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Black Sea, Mediterranean Sea and Contiguous Atlantic Area - has just been concluded.

As a member of ACCOBAMS, the Archipelagos Institute of Marine Conservation participated in the meeting, with the primary objective of contributing to the recognition of the Aegean Sea as a region of international importance for marine mammal populations.

With the aim of improving coordination among specialised scientists from numerous institutions across the Mediterranean, the meeting focused, among other topics, on methodologies for surveying cetaceans, coordinated responses to stranding events, and dolphin sanctuaries.

At a time when much is being said about the protection of the seas, it is important to recognize the responsibility we all share for the conservation of the important marine mammal species that continue to survive in our waters.

Marine mammal researchers of the Archipelagos Institute, with an almost continuous presence at sea over the past 27 years, have systematically contributed to addressing critical knowledge gaps regarding cetacean populations in the Aegean Sea and the Northeastern Mediterranean, thereby highlighting this particularly important marine region on the international map of scientific research and marine ecosystem conservation. ... See MoreSee Less

🌊Μέσα στα ταραγμένα νερά του χειμωνιάτικου Αιγαίου διακρίνουμε έναν γνώριμο για εμάς φυσητήρα, τον οποίο καταγράψαμε για πρώτη φορά πριν από πέντε χρόνια.

Έχει καταφέρει να επιβιώσει έπειτα από απανωτά χτυπήματα από την προπέλα μεγάλου πλοίου, και μας θυμίζει πόσο ανθεκτικά είναι αυτά τα μεγάλα και ιδιαίτερα ευφυή θηλαστικά.

Προσπαθούν να ανταπεξέλθουν στις επικίνδυνες συνθήκες που έχουμε δημιουργήσει εμείς οι άνθρωποι: την αυξημένη κυκλοφορία μεγάλων πλοίων που ταξιδεύουν συχνά με υψηλές ταχύτητες, αιφνιδιάζοντας τα θαλάσσια θηλαστικά, αλλά και την πλαστική ρύπανση, η οποία αποτελεί μια θανάσιμη παγίδα.

><(((°>

🌊Within the rough waters of the winter Aegean, we spot a sperm whale familiar to us, first recorded five years ago, who has managed to survive repeated strikes from the propeller of a large vessel.

This sperm whale reminds us of how resilient these large and remarkably intelligent mammals are. They struggle to cope with the dangerous conditions we humans have created: the increased traffic of large ships that often travel at high speeds, catching marine mammals off guard, as well as plastic pollution, which has become a deadly trap. ... See MoreSee Less

+3

Πολλαπλά Ερωτήματα για την Περίθαλψη των Θαλάσσιων Ειδών στην Ελλάδα

Το πρόσφατο περιστατικό με τη νεαρή φώκια που εντοπίστηκε στο νησί των Λειψών και μεταφέρθηκε στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο, έπειτα από πολύωρη μετακίνηση (αρχικά με φουσκωτό σκάφος έως τη Λέρο, με την πολύτιμη συνδρομή κτηνιάτρου από τη Λέρο, και στη συνέχεια με επιβατηγό πλοίο έως τον Πειραιά και οδικώς στο Αττικό Πάρκο όπου είναι εγκατεστημένο το Κέντρο Περίθαλψης Φώκιας), επαναφέρει στο προσκήνιο σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το πλαίσιο και τις υποδομές περίθαλψης θαλάσσιων ειδών στην Ελλάδα.

Στο συγκεκριμένο περιστατικό ανταποκρίθηκαν άμεσα στο πεδίο ερευνητές του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, έπειτα από ενημέρωση από κατοίκους των Λειψών. Ακολουθώντας την ισχύουσα διαδικασία, ενημέρωσαν στη συνέχεια τη MOm και φρόντισαν για τη μεταφορά της νεαρής φώκιας. Αυτό έγινε παρά το γεγονός ότι, κατά την εκτίμησή μας και σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία, θα έπρεπε να είχε δοθεί περισσότερος χρόνος ώστε να καταστεί δυνατή η πιθανή επανενωση της με τη μητέρα της, με την προϋπόθεση ότι θα προσφέρονταν πρώτες βοήθειες και η κατάλληλη φροντίδα στο πεδίο. Επισημαίνεται παρατηρήθηκαν ενήλικες φώκιες στην περιοχή, τόσο από ερευνητές του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, όσο και από κατοίκους του νησιού.

Η τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών από πλευράς μας, ωστόσο, δεν συνεπάγεται ότι συμφωνούμε με την κατάσταση που εξακολουθεί να διαιωνίζεται στην Ελλάδα, σε ό,τι αφορά την περίθαλψη των θαλάσσιων ειδών.

Με αφορμή το περιστατικό αυτό, πολλά είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν:

- Γιατί τα άγρια ζώα (θαλάσσια ή χερσαία) που χρήζουν περίθαλψης θεωρείται φυσιολογικό και αποδεκτό να υποβάλλονται σε πολύωρα και τρομακτικά για αυτά ταξίδια με το έντονο στρές που προκαλεί η μετάβαση από το φυσικό περιβάλλον σε ένα κουτί, σε χώρους με έντονη ανθρώπινη όχληση, για την εξυπηρέτηση αυτών που προσφέρουν περίθαλψη; Στις περισσότερες περιπτώσεις ταξιδεύουν ασυνόδευτα σε επιβατηγά πλοία ή οχήματα, ή ακόμη και σε πορτμπαγκάζ αυτοκινήτων, διασχίζοντας τη χώρα προκειμένου να καταλήξουν στην Αθήνα, ή ακόμα χειρότερα σε ένα ζωολογικό κήπο. Όταν υπάρχει η δυνατότητα ακόμα και βασικής επιτόπιας περίθαλψης, οι πιθανότητες επιβίωσης και επιτυχούς απελευθέρωσης/επανένταξης αυξάνονται δραστικά.

- Γιατί είναι ακόμα αποδεκτό έπειτα από δεκαετίες όπου ελάχιστα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο στον τομέα αυτό, ότι η περίθαλψη των άγριων ζώων μπορεί γίνεται από την Αθήνα - μακριά από το φυσικό περιβάλλον όπου αυτά ζουν, όπως βολεύει μία μικρή ομάδα ανθρώπων που αυτοανακηρύχθηκαν ως οι μοναδικοί ειδικοί στην Ελλάδα; Επί πολλά χρόνια λειτουργούν ως σύμβουλοι των σχετικών κρατικών αρχών, δημιουργώντας μάλιστα εμπόδια σε όποια δομή προσπαθεί να να λειτουργήσει και να προσφέρει περίθαλψη σε άγρια ζώα εκτός Αθηνών.

- Γιατί το Πανελλήνιο Κέντρο Περίθαλψης και Επανένταξης της φώκιας δεν λειτούργησε ποτέ στην Αλόννησο, όπου κατασκευάστηκε με δημόσια δαπάνη άνω του 1,5 εκατομμυρίου ευρώ; Εγκαταλείφθηκε αμέσως μετά την κατασκευή του και αφέθηκε να μετατραπεί κυριολεκτικά σε στάβλο(!), ενώ ως μοναδική λύση περίθαλψης προτάθηκε το αμφιβόλων υποδομών κέντρο περίθαλψης εντός του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ηθική αποδοχή των πολιτών/πελατών του Αττικού Πάρκου, που κερδοσκοπεί εις βάρος των άγριων ζώων που εκθέτει.

----------

Αξιοσημείωτο είναι ότι πρόσφατα διεξήχθη αυτοψία στο Κέντρο Περίθαλψης Μεσογειακής Φώκιας, το οποίο βρίσκεται εντός του Αττικού Πάρκου, στα πλαίσια ποινικής δικογραφίας που έχει ξεκινήσει αυτεπάγγελτα η Εισαγγελία Περιβάλλοντος, αναφορικά με τις συνθήκες περίθαλψης, με παρουσία μελών του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος όπως ζητήθηκε. Άξιο αναφοράς είναι ότι το Κέντρο Περίθαλψης Μεσογειακής Φώκιας εντός του Αττικού Ζωολογικού Πάρκου είναι ότι:

- Βρίσκεται σε μόλις δύο κοντέινερ, μέσα σε έναν χώρο επίδειξης και ψυχαγωγίας, περιβαλλόμενο από εγκλωβισμένα και ταλαιπωρημένα ζώα (ελέφαντες, καμηλοπαρδάλεις, κλπ), οσμές περιττωμάτων και ηχορύπανση από το πλήθος επισκεπτών - πολλοί εκ των οποίων μάλιστα καθοδηγούνται να βλέπουν μέσα από οπές του container τις υπό περίθαλψη φώκιες. Ας θυμίσουμε ότι στο Αττικό Πάρκο εκθέτονται δελφίνια και φώκιες που διαβιούν σε απαράδεκτες συνθήκες μέσα σε τσιμεντένιες δεξαμενές με χλωριωμένο νερό.

- Υπάρχει ξεκάθαρη σύγκρουση καθηκόντων, εφόσον η πρόεδρος και μέλος της επιτροπής στην οποία το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει αναθέσει τις αδειοδοτήσεις των κέντρων περίθαλψης (και του συγκεκριμένου) έχει διατελέσει επί χρόνια και επιστημονική υπεύθυνη του ίδιου κέντρου, ενώ είναι και συνεργάτης του Αττικού Πάρκου. Παράλληλα η ίδια επιτροπή επί χρόνια κάνει ότι μπορεί για να καθυστερήσει τη διαδικασία αδειοδότησης του Καταφυγίου Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου στους Λειψούς, παίρνοντας ακόμα και επίσημη θέση εναντίον του.

"Το Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου στους Λειψούς έπειτα από 7+ χρόνια διαδικασιών και ατελείωτων καθυστερήσεων, έλαβε την πρώτη άδεια λειτουργίας, το οποίο σημαίνει ότι πλέον είναι καθ΄όλα νόμιμο. Όμως αυτή η πρώτη άδεια περιορίζεται στην περίθαλψη των θαλάσσιων χελωνών, προσδίδοντας πάλι καθυστέρηση για τον ουσιαστικό στόχο - που είναι και ο πιο δύσκολος - δηλαδή να μπορεί να προσφέρει περίθαλψη σε θαλάσσια θηλαστικά, κάτι για το οποίο εκκρεμεί επέκταση της άδειας λειτουργίας. Το Κέντρο Περίθαλψης δεν είναι έτοιμο μόνο από πλευράς υποδομών, διαθέτει και μία διεθνή ομάδα από τους πλέον έμπειρους στην περίθαλψη θαλάσσιων ειδών. Αυτοί είναι ανοιχτοί σε συνεργασία με όσους μοιράζονται τον κοινό στόχο να υπάρχει συνεχής βελτίωση της περίθαλψης που προσφέρεται στην Ελλάδα, και ταυτόχρονα να προετοιμαστεί μία νέα γενιά κτηνιάτρων που θα διαθέτει μία νέα προσέγγιση με γνώμονα την ευζωία των υπό περίθαλψη ζώων. Αυτό το δύσκολο εγχείρημα έγινε κυρίως για να μπορεί να προσφέρει περίθαλψη στα δελφινια και τα κητώδη γενικότερα, τα οποία ελλείψει της απαραίτητης υποδομής στην Ελλάδα, συνεχίζουν επαναπροωθούνται στο ανοιχτό πέλαγος, χωρίς ποτέ να επιβιώνουν από αυτές τις επαναπροωθήσεις, οι οποίες όμως συχνά βαφτίζονται ως “επιτυχής παρέμβαση”. Σε αυτό το μεγάλο και σοβαρό ζήτημα θα επανέλθουμε σύντομα."

--------------

Από πλευράς του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι η βασική προτεραιότητά και σκοπός μας είναι η προστασία και η ευζωία των άγριων ζώων. Πέρα από οποιεσδήποτε διαφορές, ή διαφωνίες παραμένουμε πάντα ανοιχτοί σε κάθε συνεργασία που μπορεί να συμβάλλει στην επίλυση των ουσιαστικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η περίθαλψη των άγριων ζώων, και ιδίως των θαλάσσιων ειδών.

Όμως δεν μπορούμε να αποδεχθούμε τη διαιώνιση αυτής της κατάστασης που παραπέμπει άλλες εποχές και τελικά θέτει σε κίνδυνο σπάνια είδη, συχνά καταλήγει σε θνησιμότητα, ιδίως στα δελφίνια στα οποία δεν μπορεί να προσφερθεί περίθαλψη χωρίς κατάλληλες υποδομές, όπως αυτές που έχουν δημιουργηθεί στους Λειψούς. Είναι καιρός να συνειδητοποιήσουμε τη μεγάλη ευθύνη που μοιραζόμαστε όλοι σε αυτή τη χώρα για την προστασία της μοναδικής βιοποικιλότητας που ακόμα καταφέρνει να επιβιώνει στην Ελλάδα. ... See MoreSee Less

Στην καρδιά του χειμώνα, με τις συνεχόμενες έντονες καιρικές συνθήκες δίνουν την ευκαιρία στα πληρώματα και τους τεχνικούς του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος να ολοκληρώσουν εργασίες συντήρησης στα σκάφη Τρίτων και Aegean Explorer.
Ο “Ναυτίλος” παραμένει σε ετοιμότητα και συνεχίζει τη δράση εν πλω σε κάθε άνοιγμα του καιρού.
Καλό βράδυ σε όλους από το Αιγαίο🌊

><(((°>

Winter weather may keep us close to shore, but the work never stops.
Our crews and technicians at the Archipelagos Institute are using this time to take care of our research vessels Triton and the Aegean Explorer, while Naftilos stays ready to head back to sea whenever the weather opens up.

Good evening from the Aegean Sea 🌊 ... See MoreSee Less