Protecting Life in the Deep Seas

Overview

In the depths of the Greek Seas, throughout the dimly lit mesophotic zone (between 70 to 250 meters), lie the oldest, most complex and productive marine ecosystems: the coralligenous habitats. Corals that survive here may exceed the age of 7,000 years; however, they remain one of the most understudied and least protected habitats as they are “out of sight and out of mind”. The lack of enforcement on existing legislation for coralligene conservation puts the survival of these highly diverse and ecologically important habitats at immense risk of irreversible destruction. 

Protecting the ecosystems of the deep seas is one of Archipelagos key long-term marine conservation actions. Our research aims to better understand, share knowledge and protect these fragile habitats, including coralligenous assemblages, black coral forests, sea pen fields and rhodolith beds. 

Despite EU and international legal requirements, coralligenous habitats are at risk of being destroyed at any moment due to bottom trawling activities. Trawling is still “legal” as the national authorities of Mediterranean countries are not upholding their legal obligations to map and protect these threatened, slow-growing (<1 mm / year) fragile biotopes. Creating distribution maps is therefore essential to enforcing the laws in place to protect these biodiversity hotspots. 

At Archipelagos, we are actively working year-round to map, monitor and protect the mesobenthic habitats of the Aegean. Through research expeditions done with our primary vessel, the Aegean Explorer, we combine state-of-the-art technologies (e.g., multibeam, biomass scanner, ROVs) with fishermen’s Local Ecological Knowledge to produce high-resolution distribution maps necessary for legislation enforcement. Alongside our scientific research, videos and photos from the ROV are used to raise awareness among the general public. 

Research is carried out in collaboration with the international environmental organization Oceana, the Life Sciences Department of University of Essex, United Nations Regional Action Center for the Mediterranean (UNEP / MAP – SPA RAC) and the Laboratory of Physical Geography of the National and Kapodistrian University of Athens. The active involvement from local fishermen of the Aegean islands, who provide their Local Environmental Knowledge, is also invaluable for this important endeavor.

Read more

Partners

Archipelagos Institute uses innovative technologies to locate and monitor the distribution and ecological status of these fragile habitats, which contributes to our work towards the enforcement of no-trawling zones over these biodiversity hotspots.

Research & Conservation

Coralligenous Habitat Mapping

A key prerequisite for effectively managing and conserving the Mediterranean region’s mesobenthic biodiversity hotspots is creating accurate maps, which are essential for legislation enforcement. After identifying potential hotspots via participatory GIS assessments with fishermen and local communities, the researchers of Archipelagos apply a specifically-designed rapid-assessment mapping technique for ground truthing the data. Archipelagos’ research vessel, the Aegean Explorer, is equipped with multibeam sonar, a biomass scanner, and several ROV systems to accurately locate the habitats scattered across the Aegean Sea. The multibeam provides information about the seafloor morphology, while the biomass scanner reveals the presence of benthic habitats and fish stocks. These advanced technologies offer valuable insight into the presence of mesobenthic habitats, resulting in high-resolution distribution maps.

 

Biodiversity Assessments

One of Archipelagos’ key objectives is to produce a comprehensive ecological assessment to identify the rich biodiversity of these understudied mesobenthic habitats. After identifying the location of benthic habitats, the Aegean Explorer’s multiple remote-operated vehicles (ROV) are used to explore the seafloor to validate the presence and classify the taxonomy. Assessing the specific species presence, especially protected and vulnerable species, is crucial to understand what specific protection is genuinely needed. Further, there is a high possibility of finding new or unclassified species for such an understudied region.

 

Law & Policy: Promoting Legislation Enforcement

As an urgent priority, the Archipelagos Institute of Marine Conservation is working towards the implementation and effective enforcement of “no-trawl zones” to protect the mesobenthic habitats from further destruction. The research results conducted by Archipelagos Institute and its partners are being communicated with policymakers at national, EU, and international levels to promote legislative and conservation efforts on a regional and Mediterranean scale.

Our immediate target is to create the scientific and political foundations for establishing the first no-trawl zones over mesobenthic habitats in the Aegean Sea. We aim to get our newly mapped areas protected from the immense damage caused by unregulated trawling fisheries. In the longer term, we work with our partners on the lobby to adapt EU regulations for more efficient and enforced levels of coralligenous protection Mediterranean-wide.

Local Ecological Knowledge & Public Engagement

The Local Ecological Knowledge (LEK) of fishing communities in relation to environmental and ecological processes of their home environment is an invaluable source of information and data for Archipelagos’ researchers. This exchange of knowledge is based on the relationship of mutual trust and cooperation with the local communities that Archipelagos has been developing for over two decades. 

The ongoing conservation efforts for the protection of the coralligenous habitats start with the strong support of artisanal fishermen and local communities. By utilizing their local environmental knowledge, we can locate and map the most intact coralligenous habitats via a cost effective and reliable technique. This invaluable source of information from fishermen is essential in locating these fragile habitats, even in the most remote parts of the Greek Seas. 

Participatory GIS assessments help to achieve a great level of community engagement and conservation awareness by improving trust through collaboration. Archipelagos aims to foster a shared responsibility to protect these unique habitats for future generations. By developing awareness-raising actions to share knowledge about the existence, the threats, and need for preserving these fragile habitats, we present findings at a local, national, EU, and international levels. Using targeted articles, videos, and posts in both mainstream and social media, we intend to reveal the conservation value, unique beauty, and associated threats of these fragile ecosystems.

Monitoring Destructive Fishing Activities

Destructive, illegal fishing practices and climate change are the most significant threats to mesobenthic habitats in the Greek Seas and the Mediterranean. Most mesobenthic habitats are defined as protected in multiple EU and Mediterranean-wide regulations; however, the lack of knowledge about their distribution leads to insufficient enforcement of protection measures. 

As the area of these coralligenous habitats has not been mapped, no-trawling zone legislation cannot be enforced, and trawling fisheries that use towed fishing gear is still allowed, which causes irreversible damage to these fragile marine habitats. 

In cooperation with local communities in various parts of the Mediterranean, Archipelagos monitors these destructive fishing practices and documents the impact caused by trawlers on the benthic habitats with the use of ROVs.

Species

Coralligenous Assemblages

Read More

Black Coral Forests

Read More

Sea Pen Fields

Read More

Rhodolith & mäerl beds

Read More

Scientific Publications

Videos

Facebook

Comments Box SVG iconsUsed for the like, share, comment, and reaction icons
Cover for Archipelagos - Institute of Marine Conservation
79,257
Archipelagos - Institute of Marine Conservation

Archipelagos - Institute of Marine Conservation

Archipelagos is a Greek non-profit NGO dedicated to defending the biodiversity of our seas

Συντονισμός πληρωμάτων στο λιμάνι των Φούρνων 

Η συνεργασία του γαλλικού φορέα UNDER THE POLE που έχει εξειδίκευση στις επιστημονικές καταδύσεις σε βάθη που ξεπερνούν τα 100 μέτρα με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, στοχεύει στην ουσιαστική προστασία των κοραλλιών που βρίσκονται στα βαθιά νερά του Αιγαίου. 

Αυτά τα θεμελιώδους σημασίας και μοναδικής ομορφιάς οικοσυστήματα ήταν έως πρόσφατα σχεδόν άγνωστα στις θάλασσές μας. Αξιοποιώντας τη σπάνια διαύγεια που χαρακτηρίζει τις ελληνικές θάλασσες, άρα και τη δυνατότητα διείσδυσης του φωτός σε μεγάλα βάθη, τα κοραλλιγενή οικοσυστήματα στο Αιγαίο βρίσκονται σε βάθη 70-250 μέτρων - σε αντίθεση με αντίστοιχα οικοσυστήματα π.χ.  στη δυτική Μεσόγειο που συναντώνται στα 40-150 μέτρα, ή τους τροπικούς υφάλους που βρίσκονται στα ρηχά παράκτια νερά. 

Τα κοραλλιγενή οικοσυστήματα του Αιγαίου λοιπόν είναι πιο ασφαλή από την καταστροφική επίδραση του ανθρώπου αλλά και από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όμως έχουμε ήδη καταγράψει εκτεταμένη, μη-αναστρέψιμη, ανθρωπογενή καταστροφή σε πολλές περιοχές του Αιγαίου. Αγωνία αλλά και στόχος μας είναι είναι να χαρτογραφηθούν και να θεσμοθετηθεί η προστασία τους, προλαβαίνοντας την ολοκληρωτική καταστροφή. 

Η δράση DEEPLIFE του Γαλλικού φορέα UNDER THE POLE σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος αποτελεί επίσημο πρόγραμμα του “United Nations Decade of the Oceans”Image attachmentImage attachment

Συντονισμός πληρωμάτων στο λιμάνι των Φούρνων

Η συνεργασία του γαλλικού φορέα UNDER THE POLE που έχει εξειδίκευση στις επιστημονικές καταδύσεις σε βάθη που ξεπερνούν τα 100 μέτρα με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, στοχεύει στην ουσιαστική προστασία των κοραλλιών που βρίσκονται στα βαθιά νερά του Αιγαίου.

Αυτά τα θεμελιώδους σημασίας και μοναδικής ομορφιάς οικοσυστήματα ήταν έως πρόσφατα σχεδόν άγνωστα στις θάλασσές μας. Αξιοποιώντας τη σπάνια διαύγεια που χαρακτηρίζει τις ελληνικές θάλασσες, άρα και τη δυνατότητα διείσδυσης του φωτός σε μεγάλα βάθη, τα κοραλλιγενή οικοσυστήματα στο Αιγαίο βρίσκονται σε βάθη 70-250 μέτρων - σε αντίθεση με αντίστοιχα οικοσυστήματα π.χ. στη δυτική Μεσόγειο που συναντώνται στα 40-150 μέτρα, ή τους τροπικούς υφάλους που βρίσκονται στα ρηχά παράκτια νερά.

Τα κοραλλιγενή οικοσυστήματα του Αιγαίου λοιπόν είναι πιο ασφαλή από την καταστροφική επίδραση του ανθρώπου αλλά και από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όμως έχουμε ήδη καταγράψει εκτεταμένη, μη-αναστρέψιμη, ανθρωπογενή καταστροφή σε πολλές περιοχές του Αιγαίου. Αγωνία αλλά και στόχος μας είναι είναι να χαρτογραφηθούν και να θεσμοθετηθεί η προστασία τους, προλαβαίνοντας την ολοκληρωτική καταστροφή.

Η δράση DEEPLIFE του Γαλλικού φορέα UNDER THE POLE σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος αποτελεί επίσημο πρόγραμμα του “United Nations Decade of the Oceans”
... See MoreSee Less

3 days ago
Ξεκίνησε σήμερα με επίκεντρο το νησί των Φούρνων, η δράση DEEPLIFE του Γαλλικού φορέα UNDER THE POLE σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος. Η δράση αυτή αποτελεί επίσημο πρόγραμμα του “United Nations Decade of the Oceans” και στοχεύει μέσα από εξειδικευμένη έρευνα να συμβάλλει στην προστασία των κοραλλιών που βρίσκονται στα βαθιά νερά. Έπειτα από αντίστοιχη έρευνα τα προηγούμενα χρόνια σε πολλούς ωκεανούς του πλανήτη, π.χ. στην Αρκτική, στα Κανάριες νήσους και στην Καραϊβική, για τους επόμενους 5 μήνες επικεντρώνονται σε σημαντικές περιοχές της Μεσογείου. 

Οι επιστήμονες του  Under The Pole, έχουν ήδη ξεκινήσει καταδύσεις σε βάθη που ξεπερνούν τα 100 μέτρα στην περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος των Φούρνων. Στόχος είναι οι δειγματοληψίες και εξειδικευμένες μετρήσεις σε συγκεκριμένους υφάλους της περιοχής τους οποίους έχει ήδη χαρτογραφήσει και αποτυπώσει το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, αναδεικνύοντας αυτά τα οικοσυστήματα διεθνούς σημασίας που έχουν άμεση ανάγκη προστασίας.  

Η νέα τεχνογνωσία των επιστημόνων του  Under The Pole και οι εργαστηριακές αναλύσεις που θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες, θα ενδυναμώσουν σημαντικά την έρευνα που υλοποιεί το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος και οι διεθνείς επιστημονικοί συνεργάτες τους από το 2021 με επίκεντρο τα ευάλωτα οικοσυστήματα στα βαθιά νερά του Αιγαίου. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι οι κοραλλιγενείς οικότοποι στα βαθιά νερά του Αιγαίου έχουν άμεση ανάγκη προστασίας, και ουσιαστικά κινδυνεύουν με μη αναστρέψιμη καταστροφή από τον άνθρωπο πριν καν ανακαλύψουμε ότι υπάρχουν.Image attachmentImage attachment

Ξεκίνησε σήμερα με επίκεντρο το νησί των Φούρνων, η δράση DEEPLIFE του Γαλλικού φορέα UNDER THE POLE σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος. Η δράση αυτή αποτελεί επίσημο πρόγραμμα του “United Nations Decade of the Oceans” και στοχεύει μέσα από εξειδικευμένη έρευνα να συμβάλλει στην προστασία των κοραλλιών που βρίσκονται στα βαθιά νερά. Έπειτα από αντίστοιχη έρευνα τα προηγούμενα χρόνια σε πολλούς ωκεανούς του πλανήτη, π.χ. στην Αρκτική, στα Κανάριες νήσους και στην Καραϊβική, για τους επόμενους 5 μήνες επικεντρώνονται σε σημαντικές περιοχές της Μεσογείου.

Οι επιστήμονες του Under The Pole, έχουν ήδη ξεκινήσει καταδύσεις σε βάθη που ξεπερνούν τα 100 μέτρα στην περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος των Φούρνων. Στόχος είναι οι δειγματοληψίες και εξειδικευμένες μετρήσεις σε συγκεκριμένους υφάλους της περιοχής τους οποίους έχει ήδη χαρτογραφήσει και αποτυπώσει το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, αναδεικνύοντας αυτά τα οικοσυστήματα διεθνούς σημασίας που έχουν άμεση ανάγκη προστασίας.

Η νέα τεχνογνωσία των επιστημόνων του Under The Pole και οι εργαστηριακές αναλύσεις που θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες, θα ενδυναμώσουν σημαντικά την έρευνα που υλοποιεί το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος και οι διεθνείς επιστημονικοί συνεργάτες τους από το 2021 με επίκεντρο τα ευάλωτα οικοσυστήματα στα βαθιά νερά του Αιγαίου. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι οι κοραλλιγενείς οικότοποι στα βαθιά νερά του Αιγαίου έχουν άμεση ανάγκη προστασίας, και ουσιαστικά κινδυνεύουν με μη αναστρέψιμη καταστροφή από τον άνθρωπο πριν καν ανακαλύψουμε ότι υπάρχουν.
... See MoreSee Less

7 days ago
Το University of South Dakota των ΗΠΑ στο Αιγαίο στο Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος 

Μία διεπιστημονική ομάδα φοιτητών και ακαδημαικών από το University of South Dakota των ΗΠΑ συνεργάστηκε με ερευνητές του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος με αντικείμενο την εφαρμοσμένη έρευνα που στοχεύει στην προστασία των θαλάσσιων και χερσαίων ειδών του Αιγαίου. 

Μαζί ειχαμε τη χαρά να εγκαινιάσουμε το νέο συνεδριακό κέντρο - κέντρο ενημέρωσης του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος στην περιοχή της βόρειας Σάμου, για το οποιο θα σας ενημερώσουμε σύντομα!Image attachment

Το University of South Dakota των ΗΠΑ στο Αιγαίο στο Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος

Μία διεπιστημονική ομάδα φοιτητών και ακαδημαικών από το University of South Dakota των ΗΠΑ συνεργάστηκε με ερευνητές του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος με αντικείμενο την εφαρμοσμένη έρευνα που στοχεύει στην προστασία των θαλάσσιων και χερσαίων ειδών του Αιγαίου.

Μαζί ειχαμε τη χαρά να εγκαινιάσουμε το νέο συνεδριακό κέντρο - κέντρο ενημέρωσης του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος στην περιοχή της βόρειας Σάμου, για το οποιο θα σας ενημερώσουμε σύντομα!
... See MoreSee Less

1 week ago

2 CommentsComment on Facebook

Εξαιρετικά νέα! Συγχαρητήρια!

Νησίδες του Αιγαίου - Απαξιωμένα Πρότυπα Αειφορίας

Διεπιστημονική Έρευνα στις Νησίδες του Αιγαίου: Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος - Αρχιτεκτονική Σχολή Πανεπιστημίου Τορόντο
Ο σχεδιασμός και προεργασία του Aegean Islet Conservation Project συνεχίζεται στο πλαίσιο της συνεργασίας του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Τορόντο, John H. Daniels Faculty of Architecture, Landscape & Design.

Η κοινή έρευνα που ξεκίνησε 2021 επικεντρώνεται σε δεκάδες νησίδες του νότιου και ανατολικού Αιγαίου και έχει ως στόχο την Αποτύπωση του Ανθρωπογενούς και Φυσικού τοπίου και της Οικολογικής Ταυτότητας των Μικρών Νησίδων.

Καταγράφοντας και μελετώντας στοιχεία για την οικονομική δραστηριότητα που είχαν αυτά τα μικρά νησιά, όπου στις μέρες μας μετά βίας επιβιώνουν λίγοι θάμνοι, στόχος μας είναι όχι μόνο να αντλήσουμε γνώση, αλλά και να εξάγουμε τη γνώση και την κατανόηση των σοφών πρακτικών διαχείρισης βάση των οποίων επιβίωσαν οι κοινωνίες επί χιλιάδες χρόνια στα μικρά νησιά του Αιγαίου, με απόλυτη αυτάρκεια.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ επί χιλιάδες χρόνια και έως και πριν λίγες δεκαετίες οι μικρές νησίδες όχι μόνο κατοικούνταν, αλλά εκεί παρήγαγαν και εμπορευόντουσαν τυροκομικά προϊόντα, κρέας, σιτηρά, όσπρια (όπως η περίφημη άνυδρη φάβα) και άλλα, στις μέρες μας όχι μόνο δεν υπάρχει πρωτογενής παραγωγή, αλλά έχουμε επιδοθεί στην ολική καταστροφή τους.

Με την κακοδιαχείριση των κοινοτικών επιδοτήσεων, σε πολλές από αυτές τις νησίδες έχουν ουσιαστικά εγκαταλειφθεί κτηνοτροφικά ζώα (αιγοπρόβατα). Αυτά προσμετρώνται για να λαμβάνονται οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις και έπειτα εγκαταλείπονται στις νησίδες όπου η πρόσβαση είναι πολύ δύσκολη. Αποτέλεσμα είναι όχι μόνο να εντοπίζονται δεκάδες νεκρά ζώα στις νησίδες, λόγω αφυδάτωσης ή ασιτίας, αλλά παράλληλα προκαλείται και η ερημοποίηση και μη-αναστρέψιμη διάβρωση των νησίδων. Όταν εξαφανιστούν οι θάμνοι λόγω της υπερβόσκησης, σταματάει και η κατακράτηση της νυχτερινής υγρασίας (το λεγόμενο αγιάζι). Τα λίγα εκατοστά του επιφανειακού παραγωγικού χώματος των νησίδων διαβρώνονται και αυτό καταλήγει στη θάλασσα. Απομένουν οι βράχοι όπου τίποτα δεν μπορεί πλέον να φυτρώσει.

Σε συνεργασία με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Τορόντο, πέρα από τη μελέτη και αποτύπωση της οικιστικής και φυσικής ιστορίας αυτών των μικρών νησίδων, καθώς και των παραγόντων απειλής, επόμενος στόχος είναι η φυσική εγκατάσταση ενός επιτόπιου ερευνητικού σταθμού στοχευμένου στην εφαρμογή πρακτικών ανάκαμψης και αντιμετώπισης της ερημοποίησης.

Η διαδικασία αποκατάστασης θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ανακατασκευή παλιών οικημάτων με παραδοσιακές πρακτικές και υλικά που υπάρχουν πάνω στις νησίδες, την επαναφύτευση τοπικών ειδών θάμνων και χαμηλής βλάστησης και την επανακαλλιέργεια άνυδρων τοπικών ποικιλιών (όσπρια, σιτηρά).

Για τον σκοπό αυτό διασυνδέουμε την ψηφιακή τεκμηρίωση με τις παραδοσιακές πρακτικές, με μία διεπιστημονική προσέγγιση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιστημών, την εθνογραφία, ιστορία και όλη τη διαθέσιμη τοπική γνώση.

Στις μέρες μας που με τόσα σύγχρονα μέσα δυσκολευόμαστε να επιβιώσουμε ακόμα και στα πιο παραγωγικά οικοσυστήματα, οι παραδοσιακές μορφές διαχείρισης που επί αιώνες ακολουθούσαν οι τοπικές κοινωνίες του Αιγαίου ακόμα και στις μικρές νησίδες, αποτελούν αντικείμενο διεθνούς επιστημονικής έρευνας ανεκτίμητης αξίας, η οποία στις μέρες μας είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.

***

Επικεφαλείς του Aegean Islet Conservation Project είναι ο Θοδωρής Τσιμπίδης Thodoris Tsimpidis, Διευθυντής, του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος (t.tsimpidis@archipelago.gr) και ο Πέτρος Μπαμπασίκας Petros Babasikas, Αρχιτέκτονας και Διευθυντής Honours Bachelor of Arts, Αρχιτεκτονικές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο, Καναδά (Petros.Babasikas@daniels.utoronto.ca)Image attachmentImage attachment+3Image attachment

Νησίδες του Αιγαίου - Απαξιωμένα Πρότυπα Αειφορίας

Διεπιστημονική Έρευνα στις Νησίδες του Αιγαίου: Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος - Αρχιτεκτονική Σχολή Πανεπιστημίου Τορόντο
Ο σχεδιασμός και προεργασία του Aegean Islet Conservation Project συνεχίζεται στο πλαίσιο της συνεργασίας του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Τορόντο, John H. Daniels Faculty of Architecture, Landscape & Design.

Η κοινή έρευνα που ξεκίνησε 2021 επικεντρώνεται σε δεκάδες νησίδες του νότιου και ανατολικού Αιγαίου και έχει ως στόχο την Αποτύπωση του Ανθρωπογενούς και Φυσικού τοπίου και της Οικολογικής Ταυτότητας των Μικρών Νησίδων.

Καταγράφοντας και μελετώντας στοιχεία για την οικονομική δραστηριότητα που είχαν αυτά τα μικρά νησιά, όπου στις μέρες μας μετά βίας επιβιώνουν λίγοι θάμνοι, στόχος μας είναι όχι μόνο να αντλήσουμε γνώση, αλλά και να εξάγουμε τη γνώση και την κατανόηση των σοφών πρακτικών διαχείρισης βάση των οποίων επιβίωσαν οι κοινωνίες επί χιλιάδες χρόνια στα μικρά νησιά του Αιγαίου, με απόλυτη αυτάρκεια.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ επί χιλιάδες χρόνια και έως και πριν λίγες δεκαετίες οι μικρές νησίδες όχι μόνο κατοικούνταν, αλλά εκεί παρήγαγαν και εμπορευόντουσαν τυροκομικά προϊόντα, κρέας, σιτηρά, όσπρια (όπως η περίφημη άνυδρη φάβα) και άλλα, στις μέρες μας όχι μόνο δεν υπάρχει πρωτογενής παραγωγή, αλλά έχουμε επιδοθεί στην ολική καταστροφή τους.

Με την κακοδιαχείριση των κοινοτικών επιδοτήσεων, σε πολλές από αυτές τις νησίδες έχουν ουσιαστικά εγκαταλειφθεί κτηνοτροφικά ζώα (αιγοπρόβατα). Αυτά προσμετρώνται για να λαμβάνονται οι ευρωπαϊκές επιδοτήσεις και έπειτα εγκαταλείπονται στις νησίδες όπου η πρόσβαση είναι πολύ δύσκολη. Αποτέλεσμα είναι όχι μόνο να εντοπίζονται δεκάδες νεκρά ζώα στις νησίδες, λόγω αφυδάτωσης ή ασιτίας, αλλά παράλληλα προκαλείται και η ερημοποίηση και μη-αναστρέψιμη διάβρωση των νησίδων. Όταν εξαφανιστούν οι θάμνοι λόγω της υπερβόσκησης, σταματάει και η κατακράτηση της νυχτερινής υγρασίας (το λεγόμενο αγιάζι). Τα λίγα εκατοστά του επιφανειακού παραγωγικού χώματος των νησίδων διαβρώνονται και αυτό καταλήγει στη θάλασσα. Απομένουν οι βράχοι όπου τίποτα δεν μπορεί πλέον να φυτρώσει.

Σε συνεργασία με την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Τορόντο, πέρα από τη μελέτη και αποτύπωση της οικιστικής και φυσικής ιστορίας αυτών των μικρών νησίδων, καθώς και των παραγόντων απειλής, επόμενος στόχος είναι η φυσική εγκατάσταση ενός επιτόπιου ερευνητικού σταθμού στοχευμένου στην εφαρμογή πρακτικών ανάκαμψης και αντιμετώπισης της ερημοποίησης.

Η διαδικασία αποκατάστασης θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ανακατασκευή παλιών οικημάτων με παραδοσιακές πρακτικές και υλικά που υπάρχουν πάνω στις νησίδες, την επαναφύτευση τοπικών ειδών θάμνων και χαμηλής βλάστησης και την επανακαλλιέργεια άνυδρων τοπικών ποικιλιών (όσπρια, σιτηρά).

Για τον σκοπό αυτό διασυνδέουμε την ψηφιακή τεκμηρίωση με τις παραδοσιακές πρακτικές, με μία διεπιστημονική προσέγγιση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιστημών, την εθνογραφία, ιστορία και όλη τη διαθέσιμη τοπική γνώση.

Στις μέρες μας που με τόσα σύγχρονα μέσα δυσκολευόμαστε να επιβιώσουμε ακόμα και στα πιο παραγωγικά οικοσυστήματα, οι παραδοσιακές μορφές διαχείρισης που επί αιώνες ακολουθούσαν οι τοπικές κοινωνίες του Αιγαίου ακόμα και στις μικρές νησίδες, αποτελούν αντικείμενο διεθνούς επιστημονικής έρευνας ανεκτίμητης αξίας, η οποία στις μέρες μας είναι πιο επίκαιρη από ποτέ.

***

Επικεφαλείς του Aegean Islet Conservation Project είναι ο Θοδωρής Τσιμπίδης Thodoris Tsimpidis, Διευθυντής, του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος (t.tsimpidis@archipelago.gr) και ο Πέτρος Μπαμπασίκας Petros Babasikas, Αρχιτέκτονας και Διευθυντής Honours Bachelor of Arts, Αρχιτεκτονικές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο, Καναδά (Petros.Babasikas@daniels.utoronto.ca)
... See MoreSee Less

2 weeks ago

9 CommentsComment on Facebook

Μπράβο! Για την εξαιρετική και άκρως ζωτική δουλειά που κάνετε!!!!!

Μπράβο σας! Μια μικρή επισήμανση μόνο: το "επί κεφαλής" είτε γραφτεί ως μια λέξη είτε ως δύο είναι επιρρηματική άκλιτη λέξη και άρα δεν έχει τον πληθυντικό "επικεφαλείς" που έχετε γράψει στην τελευταία παράγραφο της ανακοίνωσης. Καλή σας επιτυχία!

Complimenti per voi tutti "ragazzi" pienj dj idee buone,coraggio,energia,desiderio di migliorare.Mi dà un poco di gioia in questo mondo consumistico inarrestabile che vuol far creder che è solo la finanza e l 'economia e l 'intelligenza artificiale a valere...Una pura follia...spero che i giovani si sveglino tutti per ristabilir ordine,armonia nel creato💜🙏

«Κακοδιαχείριση κοινοτικών επιδοτήσεων», δεν το πιστεύω 😜

Συγχαρητηρια!!

Συγχαρητηρια!

Υψηλοί ΚΟΙΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ και ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ και ΚΟΙΝΕΣ Προσπάθειες Στην Υπηρεσία της Προστασία του ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ.! ΘΑΥΜΑΤΑ μπορει να Κάνει η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ.απο Διαφορετικά Επιστημονικά Πεδία...που Όμως Δύνανται να ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ Στην Αποκατασταση των ΕΓΑΤΑΛΕΛΕΙΜΕΝΩΝ ΝΗΣΙΔΩΝ του ΑΙΓΑΙΟΥ.!!! Φιλόδοξος...αλλά ΟΧΙ Ακατορθωτος Στόχος.!! Συγχαρητηρια για τις Τόσο όμορφες και δημιουργικές ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ.!! "Εν Τη Ένωση η Ισχύς".!!!!

Καλή επιτυχία ! Αλλά πρέπει να ξυστούν πολλά στρώματα " διάβρωσης "...

Great!

View more comments

Εάν δεν γνωρίσουμε τις θάλασσές μας και το μοναδικό τους πλούτο, είναι αδύνατον να τις διαχειριστούμε και να τις προστατέψουμε!

Στις ελληνικές θάλασσες έχουμε την τύχη να καταγράφουμε μοναδική βιοποικιλότητα και μεταξύ πολλών άλλων, 9 είδη θαλάσσιων θηλαστικών και περισσότερα από 34 είδη καρχαριών.

Με τόσες αναφορές στα κοινωνικά δίκτυα και τα ΜΜΕ τις τελευταίες ημέρες για την παρουσία του προφανώς ακίνδυνου γαλάζιου καρχαρία στα ρηχά νερά, αναδύεται για άλλη μία φορά η τεράστια άγνοια μας για τη βιοποικιλότητα - δηλαδή για τα χιλιάδες είδη με τα οποία συνυπάρχουμε και αλληλεπιδρούμε σε καθημερινή βάση - ιδίως εκτός των πόλεων. 

Ο πανικός και η ανασφάλεια που εκφράζεται από πολίτες και μεγεθύνεται από τα ΜΜΕ, αναφορικά με «επικίνδυνα» ή «ανθρωποφάγα!!» φίδια, αράχνες, καρχαρίες, μέδουσες ή ακόμα και τις θαλάσσιες ανεμώνες κλπ. είναι απόρροια αυτού του τεράστιου κενού γνώσης και αντίληψης.

Παραμένουμε λοιπόν ευάλωτοι απέναντι σε όλα αυτά τα είδη που βρίσκονται γύρω μας, τα οποία όμως κινδυνεύουν και αυτά από τους ανθρώπους, καθώς δεν κατανοούμε το πώς μπορούμε να συνυπάρξουμε.

 Εάν θέλετε να σας αποστείλουμε την αφίσα σε μεγάλη ανάλυση για εκτύπωση, επικοινωνήστε μαζί μας στο info@archipelago.gr

Εάν δεν γνωρίσουμε τις θάλασσές μας και το μοναδικό τους πλούτο, είναι αδύνατον να τις διαχειριστούμε και να τις προστατέψουμε!

Στις ελληνικές θάλασσες έχουμε την τύχη να καταγράφουμε μοναδική βιοποικιλότητα και μεταξύ πολλών άλλων, 9 είδη θαλάσσιων θηλαστικών και περισσότερα από 34 είδη καρχαριών.

Με τόσες αναφορές στα κοινωνικά δίκτυα και τα ΜΜΕ τις τελευταίες ημέρες για την παρουσία του προφανώς ακίνδυνου γαλάζιου καρχαρία στα ρηχά νερά, αναδύεται για άλλη μία φορά η τεράστια άγνοια μας για τη βιοποικιλότητα - δηλαδή για τα χιλιάδες είδη με τα οποία συνυπάρχουμε και αλληλεπιδρούμε σε καθημερινή βάση - ιδίως εκτός των πόλεων.

Ο πανικός και η ανασφάλεια που εκφράζεται από πολίτες και μεγεθύνεται από τα ΜΜΕ, αναφορικά με «επικίνδυνα» ή «ανθρωποφάγα!!» φίδια, αράχνες, καρχαρίες, μέδουσες ή ακόμα και τις θαλάσσιες ανεμώνες κλπ. είναι απόρροια αυτού του τεράστιου κενού γνώσης και αντίληψης.

Παραμένουμε λοιπόν ευάλωτοι απέναντι σε όλα αυτά τα είδη που βρίσκονται γύρω μας, τα οποία όμως κινδυνεύουν και αυτά από τους ανθρώπους, καθώς δεν κατανοούμε το πώς μπορούμε να συνυπάρξουμε.

Εάν θέλετε να σας αποστείλουμε την αφίσα σε μεγάλη ανάλυση για εκτύπωση, επικοινωνήστε μαζί μας στο info@archipelago.gr
... See MoreSee Less

2 weeks ago

4 CommentsComment on Facebook

Amare il mare e ogni esser vivente che porta signifjca conoscerli!

Grazie mille.Ho letto per le specie arrivate dall 'Oceano Indiano.Come possiamo comportarci nell 'Egeo dinanzi a ciò?Anni fa fui punta da una tracina mi spaventai..sarebbe stato meglio che gli abitanti del posto mi mettessero al corrente di tale presenza per prevenire.Quel che serve a tutti la prevenzione,cioè conoscer per aver comportamenti più corretti ,senza inutili allarmismi.

Ενημερώστε τον κόσμο... πολύ γραφαν ότι είναι ωραίος μεζές με σκορδαλιά...και είναι γεμάτο βαρέα μέταλλα το κρέας του,φουλ καρκινογόνο... έλεος με την ασχετοσυνη του Έλληνα...

Load more

Coralligenous Assemblages

Coralligenous habitats are considered one of the most important biodiversity hotspots in the Mediterranean. The formation of this calcareous environment can take thousands of years, with many reefs being dated to surpass 7000 years. They create a natural monument stemming from algal species such as Lithophyllum sp. and Mesophyllum sp. Their structural heterogeneity allows for assemblages of porifera, anthozoans, bryozoans, hydroids, and many other organisms to coexist. 

Located in the dimly lit mesophotic zone, these assemblages extend from 30m, and in areas such as the Aegean Sea, reach depths of 250m. Complex coralligenous habitats are regularly found bordering the coastlines of most Aegean Islands. Every square meter of these habitats possess the ability to host extensive life. Hosting over 1700 species, coralligenous assemblages are essential habitats for commercial fish and invertebrates. 

 Classified by the EU as “reefs”, coralligenous assemblages are endemic to the Mediterranean. With extremely slow-growth rates of less than 1mm/year, coralligenous habitats are widely considered vulnerable marine ecosystems, subject to irreversible damage. 

All Media © Archipelagos Institute of Marine Conservation

Black Coral Forests

Black corals, colonial hexacorals belonging to the order Antipatharia, have a global distribution, forming dense aggregations where conditions allow. These locations are often referred to as ‘Black Coral Forests’. In the Mediterranean Sea, the forests provide complex habitats, hosting many species and acting as feeding, spawning and nursery grounds. Black coral forests are considered crucial habitats for other marine species including sharks, rays and squids.

Specifically, the black coral, Antipathella subpinnata has been recognised as a key species of striking ecological importance; the presence of which has persisted in the Aegean Sea for centuries, ancient species aged to exceed 4000 years. Despite this and as a result of their high susceptibility to destruction caused by bottom trawling activity, this species is currently listed as ‘near threatened’ on the IUCN Red List of Endangered Species.

These slow-growing habitats are facing constant threat of irreversible damage. Regardless of being classified as a protected habitat, black coral forests are virtually unmonitored. This stems from a detrimental shortcoming in access to maps accurately representing distribution of these areas. In response, in the past years, Archipelagos has worked to locate several black coral forests around the islands of the Aegean Sea. The Black Coral Forests monitored by Archieplagos Institute in the Aegean Sea are normally found at depths of approximately 100m. 

Due to their hidden existence at such great depths, it is incredible to know that they were utilized throughout ancient Greek times as tools useful for medicinal purposes and jewelry. It is now essential again to make them known, as their protection is crucial to the persistent health of our seas.

All Media © Archipelagos Institute of Marine Conservation

Sea Pen Fields

Sea pens, Pennatula phosphorea, are marine invertebrates made up of colonies of very small animals known as polyps, each a few millimeters in size. As colonial Anthozoans, sea pens belong to the order Pennatulacea. Individual polyps are characterized as single functioning organisms; the primary polyp anchors the colony to the sediment, while the secondary polyps carry out roles in feeding or water circulation. Pennatula phosphorea have been encountered across all regions of the globe, with distributions from the intertidal to abyssal and hadal zones. Sea Pens belong to the same group as corals, but unlike their relatives, sea pens can “walk” along the seafloor to seek for better feeding grounds. Depending on current action and nutrient availability, as well as their ability to readily establish in soft bottoms, sea pens can form dense aggregations known as ‘Sea Pen Fields’.  By expanding the foot, the colony safely anchors to the ground.

Pennatula phosphorea is listed by the IUCN Red List as a “vulnerable species” with a decreasing population. Their distribution around the Aegean Sea still remains unknown, making them extremely susceptible to bottom trawling and other anthropogenic threats.

All Media © Archipelagos Institute of Marine Conservation

Rhodolith and Mäerl Beds

Mäerl and rhodolith beds are characterized by red algal concretions that form extensive benthic habitats. They largely occur in the mesophotic zone at 40-60m depth, but are also present in coastal waters. Their growth patterns result in a heterogenous community of branched coralline structures and multiple species of rhodolith. ‘Mäerl’ refers to an area of calcified algae deposits or calcareous beds, while ‘rhodoliths’ are various forms of unattached calcareous algae nodules. The term ‘rhodolith bed’ includes maerl beds, by definition, however the latter cannot be said. These habitats have a very important role in climate regulation, they host high species richness, particularly fish assemblages, and are considered ecosystem engineers, owing to their complex structure and accumulation of dead material.

All Media © Archipelagos Institute of Marine Conservation