Combating Microplastic & Plastic Pollution
Overview
Within only a few decades, plastic pollution has become an environmental crisis of global concern in relation to the health of marine life as well as human welfare. The Mediterranean Sea has been noted to contain the sixth-largest accumulation of plastic debris on the planet. In order to comprehend the true extent of this issue in the Greek Seas, the Archipelagos Institute of Marine Conservation has made investigating the impacts of plastic and microplastic pollution on marine ecosystems a priority.
Our research aims to quantify the extent of microplastic contamination in various levels of the marine ecosystems. We examine the spatio-temporal abundance of microplastics from different sources including open water, waste water, sediment, Posidonia seagrass, fish and other marine fauna. Additionally we partake in numerous other studies including the analysis of macro and micro plastics in marine mammals and turtles that have stranded on our coastline.
As effective action continues to lag behind destructive practices, we now face the unfortunate truth that every ocean, sea and waterway on the planet has succumbed to plastic contamination. Despite commitments and hopeful declarations at both Mediterranean and EU level, no mitigation measures have been taken to reverse the causes and sources of this alarming problem. The aim of the Archipelagos Institute is to use the results of our research to raise awareness and encourage all stakeholders to share the burden of addressing the complex problem of plastic pollution in our seas.
Partners
In Archipelagos we work to quantify the true extent of microplastic and plastic contamination in various levels of the marine ecosystems. The new data we obtain is used for targeted lobbying activities, but also to raise awareness and share the responsibility with the aim to address the complex problem of plastic pollution in our seas.
Research & Conservation
Seagrass meadows have been shown to reduce the flow of water, leading to increased sedimentation rates. Thus, there is a possible increase in microplastic deposition within these canopies, potentially making them an important sink for plastic pollution. Through field collection and lab analysis of Posidonia oceanica blades and sediment from seagrass meadows; this project assesses the role of Posidonia meadows as a part of the microplastic cycle.
With the aim to quantify the extent, as well as the seasonal and spatial patterns of microplastic contamination and mechanisms of dispersion, Archipelagos’ research focuses on analysis of sediments from various depths, as well as samples from throughout the water column. Samples are collected during boat-based surveys up to 1000m deep, and in shallower waters via kayak-based surveys, snorkeling and diving. These samples are analysed in the laboratory using a microscope to identify and quantify the amount of microplastic, while further analysis is carried out in the labs of partner institutions.
With the aim to link research into applicable solutions, pilot studies in microplastic contamination extend to the analysis of washing machine outputs and the use of filters, as well as efficiency of the filtration systems of wastewater treatment plants assessing fibre volume around the waste pipes and nearby coastal waters.
Other pilot studies investigate the microplastic content of edible salt collected from marine sites and relevant cleanup processes.
A key study taking place at Archipelagos is the quantification of macro- and micro-plastic in the gastrointestinal tracts of stranded marine mammals and sea turtles found stranded along the eastern Aegean coastline. Following dissections, the tissues are processed and the macroplastic content is assessed and quantified. Microplastic fibres and fragments are extracted and identified through microscopy. Data collected is extremely important in helping increase our understanding and awareness of how plastic debris impacts some of the Aegean’s top predators.
Other studies include assessment of microplastic fibres in fish, both from wild populations and aquaculture, as well as the assessment of the ratio of zooplankton to microplastics in the water column.
An ongoing study has been carried out for several years with the aim to assess the seasonal variation in the rates of accumulation of macroplastics in remote coastal sites around the Aegean islands. With over 1500 monitoring days we continue to collect data on a daily basis, year-round, generating a unique fine-scale dataset that allows us to establish a pattern of plastic debris distribution over time.
Latest News
Scientific Publications
Variation in microplastics content detected in commercially important marine species of the eastern Aegean Sea.
Faraggiana, E., Pietroluongo, G., Quintana, B., Dexter, K.G., Moore, H., Miliou, A. Variation in microplastics content detected in commercially important marine species of the eastern Aegean Sea. Sixth International Conference on Industrial & Hazardous Waste Management 2018. Summary: The increasing
First Assessment of Micro-Litter Ingested by Dolphins, Sea Turtles and Monk Seals Found Stranded along the Coasts of Samos Island, Greece
Pietroluongo, G., Martín-Montalvo, B.Q., Antichi, S., Miliou, A., Costa, A. First Assessment of Micro-Litter Ingested by Dolphins, Sea Turtles and Monk Seals Found Stranded along the Coasts of Samos Island, Greece. Animals 2022. Abstract: This study is the first
Assessment of microplastic accumulation in wild Paracentrotus lividus, a commercially important sea urchin species, in the Eastern Aegean Sea, Greece
Hennicke, A., Macrina, L., Malcolm-Mckay, A., Miliou, A. Assessment of microplastic accumulation in wild Paracentrotus lividus, a commercially important sea urchin species, in the Eastern Aegean Sea, Greece. Regional Studies in Marine Science 2021. Abstract: In recent years, concern
A Cost-Efficient Standardised Methodology for Microplastics Analysis: Case Study of Cetaceans and Mediterranean Monk Seals Stranded on Samos Island Coastline, Greece
Quintana Martin-Montalvo, B., Moro, I., Lamprecht, T., Miliou, A., Antichi, S., Ashok, K. Pietroluongo, G. A Cost-Efficient Standardised Methodology for Microplastics Analysis: Case Study of Cetaceans and Mediterranean Monk Seals Stranded on Samos Island Coastline, Greece. World Marine Mammal Science
Archipelagos - Institute of Marine Conservation
Archipelagos is a Greek non-profit NGO dedicated to defending the biodiversity of our seas
Euronews - Αφιέρωμα στη δράση του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος για την προστασία της θαλάσσιας ζωής και την αντιμετώπιση των αυξανόμενων ανθρωπογενών απειλών, σε στενή συνεργασία με τις κοινωνίες του Αιγαίου
Μία περσινή - αλλά επίκαιρη - παραγωγή που μοιραζομαστε ξανά μαζί σας
--------------
Euronews: The team safeguarding endangered marine life in the Aegean Sea
Euronews feature on Archipelagos Institute's action to protect marine life and address the growing anthropogenic threats, in close cooperation with Aegean communities.
Last year’s, but more relevant than ever - a production worth sharing again.
#euronews #savetheaegean #wearearchipelagos #marinelife #archipelagos #marineconservation #conservetheaegean #greece #aegean #saveourseas #savetheocean #oceanconservation ... See MoreSee Less
1 CommentsComment on Facebook
Πανοραμική εικόνα από το Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου στο νησί των Λειψών.
Στο βάθος διακρίνεται το νησιωτικό σύμπλεγμα των Αρκιών το οποίο χαρακτηρίστηκε το 2004 ώς “Μόνιμο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Συμπλέγματος Αρκιών & Νησίδων Βόρειας Πάτμου” και περιλαμβάνει 14 ιδιαίτερα σημαντικά νησιά και νησίδες. Αυτή η θεσμοθέτηση ήταν αποτέλεσμα έρευνας και παρεμβάσεων του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» στην περιοχή, σε στενή συνεργασία με την τοπική κοινωνία των δύο κατοικημένων νησιών – Αρκιοί και Μαράθι – καθώς και με τον Δήμο Πάτμου και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Ας θυμηθούμε ότι όλο το Αιγαίο είναι μία μοναδική θάλασσα παγκόσμιας περιβαλλοντικής σημασίας, και όχι μόνο ένας προορισμός ολιγοήμερων διακοπών. Η προστασία αυτής της μοναδικής θάλασσας και των νησιών της είναι μία κοινή ευθύνη που μοιραζόμαστε όλοι μας.
Σε κάθε νησί, μικρό ή μεγάλο, βρίσκουμε ίχνη από την παρουσία των ανθρώπων που έζησαν σε αυτά ή τα καλλιέργησαν εδώ και εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια.
Στις μέρες μας όμως τα περισσότερα μικρά νησιά είναι έρμαια της απαξίωσης, αλλά και της καταστροφικής υπερβόσκησης. Το μόνο κίνητρο που δίνεται για την «αξιοποίηση» των μικρών νησίων είναι οι επιδοτήσεις για αιγοπρόβατα, που αν και πενιχρές, είναι τελικά ικανές να καταστρέψουν τους κτηνοτρόφους και την κτηνοτροφία αλλά και τα νησιά. ... See MoreSee Less
4 CommentsComment on Facebook
Μεγάπτερη Φάλαινα στην Κάλυμνο! 🐋
Σήμερα, 8/1/2026, στον κόλπο των Αργινωντών, στην ανατολική πλευρά της Καλύμνου, καταγράφηκε η παρουσία Μεγάπτερης φάλαινας.
Στην καρδιά του χειμώνα, το Αιγαίο επιμένει - για ακόμη μία φορά - να μας εκπλήσσει ευχάριστα.
Η Μεγάπτερης φάλαινα (Megaptera novaeangliae) είναι είδος που καταγράφεται εξαιρετικά σπάνια στη Μεσόγειο και θεωρείται περιστασιακός επισκέπτης. Μέχρι σήμερα υπάρχουν μόλις 13 επίσημες καταγραφές στη Μεσόγειο, εκ των οποίων τρεις στα ελληνικά νερά.
Ευχαριστούμε θερμά τον Ιωακείμ Χατζηδημητρίου για αυτή την εξαιρετικά σπάνια καταγραφή και το πολύτιμο βίντεο. ... See MoreSee Less
51 CommentsComment on Facebook
Μια ματιά στον χρόνο που πέρασε, καθώς προετοιμαζόμαστε για άλλη μία δύσκολη χρονιά αφοσιωμένη στη δράση για την αμυνα της βιοποικιλότητας των θαλασσών μας.
Ζούμε σε μια εποχή όπου, αντί να λύνουμε έστω και κάποια από τα προβλήματα που απειλούν το φυσικό μας περιβάλλον και την ίδια μας την επιβίωση. Τα πραγματικά προβλήματά συσσωρεύονται χρόνο με τον χρόνο, επωάζοντας τις νέες κρίσεις, καθώς τα έχουμε εναποθέσει προς επίλυση σε πολιτικούς και εταιρείες - εθνικούς ρυπαντές (σύμφωνα με το λαϊκό ρητό “οι λύκοι φυλάνε τα πρόβατα”).
Όμως δεν μπορούμε παρά να παλεύουμε, ελπίζοντας ότι κάτι θα αλλάξει στο μέλλον. Τελικά η μόνη αισιοδοξία μπορεί να προέλθει από τη στάση ζωής και την αλλαγή που μπορεί να προκαλέσει ο καθένας από εμάς.
><(((°>
27 χρόνια δράσης: Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος είναι μία ανθρώπινη προσπάθεια και μία πλατφόρμα για ανθρώπους από όλο τον πλανήτη που αντιλαμβάνονται την επιτακτική ανάγκη ουσιαστικής δράσης και συνεργασίας, αξιοποιώντας την επιστήμη ως εργαλείο προστασίας και όχι ως αυτοσκοπό.
Μακριά από τα αστικά κέντρα, στόχος μας είναι να φέρνουμε αποτέλεσμα σε πραγματικό χρόνο και όχι σε ακαδημαϊκό, πολιτικό, γραφειοκρατικό ή οποιονδήποτε άλλο χρόνο… Παρά τις δυσκολίες, που συχνά μοιάζουν ανυπέρβλητες, με τεράστια επιμονή και χωρίς να χάνουμε το κουράγιο μας, συνεχίζουμε τη δύσκολη αυτή προσπάθεια.
Για όσους δεν μας γνωρίζουν, θέλουμε να αναφέρουμε για άλλη μία φορά ότι το έργο του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος δεν στηρίζεται ούτε σε δημόσιες χρηματοδοτήσεις, ούτε στο λεγόμενο greenwashing (πράσινο ξέπλυμα). Από τις δημόσιες χρηματοδοτήσεις απέχουμε συνειδητά εδώ και 27 χρόνια. Όχι επειδή τις θεωρούμε εξ ορισμού λανθασμένες, αλλά επειδή, στο σημερινό (και παλαιότερο) αναξιόπιστο περιβάλλον, δεν προάγουν ούτε την αποτελεσματικότητα ούτε τη διαφάνεια. Σε ό,τι αφορά το greenwashing, που βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο απόγειο του στην Ελλάδα, παρότι δεχόμαστε συχνά σχετικές χορηγικές προτάσεις, τις αρνούμαστε σταθερά - μια αρχή στην οποία δεσμευτήκαμε από την πρώτη ημέρα της δράσης μας.
Επιλέγουμε συνειδητά να απέχουμε από οτιδήποτε παραπλανά τους πολίτες και υπονομεύει την εμπιστοσύνη προς τους φορείς που επιτελούν ουσιαστικό περιβαλλοντικό έργο.
Να διευκρινίσουμε λοιπόν ότι οι πόροι μας προέρχονται από το εκπαιδευτικό και ερευνητικό μας έργο, καθώς και από ανθρώπους και φορείς που εδώ και χρόνια πιστεύουν, στηρίζουν και συμμετέχουν στην προσπάθειά μας, στη βάση της εμπιστοσύνης και της διαφάνειας. Σε αυτή τη δύσκολη διαδρομή, κάθε βοήθεια είναι πολύτιμη. Πέρα από την οικονομική στήριξη, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι δωρεές σε είδος: από ένα παλιό αυτοκίνητο ή μία παλιά βάρκα, έως την προμήθεια επιστημονικού εξοπλισμού ή εξοπλισμού σκαφών.
Ας θυμόμαστε ότι η προστασία των θαλασσών μας είναι μια κοινή ευθύνη που μοιραζόμαστε όλοι, τους 12 μήνες του χρόνου, και ότι ο καθένας μας μπορεί να βρει τρόπους να συμβάλει σε αυτόν τον σκοπό, είτε ατομικά είτε συλλογικά.
Σαν Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος παραμένουμε μία ανοιχτή πλατφόρμα, στηρίζοντας ουσιαστικές πρωτοβουλίες και ειδικά τους νέους ανθρώπους. Πιστεύουμε στη δύναμη της συνεργασίας, αν και γνωρίζουμε καλά ότι η συνεργασία δεν ήταν και δεν είναι ποτέ μία εύκολη υπόθεση, όμως είναι ο μοναδικός τρόπος να φέρουμε ένα αποτέλεσμα.
Ευχόμαστε σε όλους Καλή Χρονιά, με υγεία και δημιουργικότητα, αλλά πάνω απ’ όλα ειρήνη - κάτι που ίσως ποτέ δεν είχαμε τόσο μεγάλη ανάγκη όσο στις μέρες μας. ... See MoreSee Less
13 CommentsComment on Facebook
News 24/7 Πόσα κητώδη έχουμε τελικά στην Ελλάδα;
Η διατήρηση και η προστασία της θαλάσσιας ζωής βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος από την ίδρυσή του το 1998.
Οι ερευνητές θαλάσσιων θηλαστικών του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, εν πλω καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους επί περισσότερα από 25 χρόνια, συλλέγουν σε κάθε αποστολή – μεταξύ άλλων – πολλές εκατοντάδες φωτογραφίες από τα κητώδη που καταγράφουν.
Μέσω της φωτο-ταυτοποίησης αναγνωρίζουν τα διαφορετικά άτομα από τα μοναδικά σημάδια τους. Τα σημάδια αυτά προέρχονται από τις αλληλεπιδράσεις τους με άλλα μέλη της ομάδας τους, με άλλα θαλάσσια είδη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Όπως ανακοινώνει το Αρχιπέλαγος:
“Έως σήμερα έχουμε φωτο-ταυτοποιήσει περισσότερα από 600 διαφορετικά άτομα από έξι είδη: σταχτοδέλφινα, ζωνοδέλφινα, ρινοδέλφινα, κοινά δελφίνια, φυσητήρες και ζιφιούς. Παράλληλα, μέσω της ανάλυσης των ήχων επικοινωνίας τους, πραγματοποιούμε και ηχοταυτοποίηση των ατόμων.
Στα δελφίνια, οι φωτογραφίες αναγνώρισης επικεντρώνονται στο ραχιαίο πτερύγιο, το οποίο αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο για την αναγνώριση κάθε ατόμου – αντίστοιχο με το δακτυλικό αποτύπωμα στον άνθρωπο. Στους φυσητήρες οι φωτογραφίες επικεντρώνονται στην ουρά. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούμε καταλόγους όλων των κητωδών που έχουμε αναγνωρίσει σε κάθε περιοχή των ελληνικών θαλασσών που ερευνούμε.
Μέσα από τη φωτο-ταυτοποίηση συγκεντρώνουμε πολύτιμα δεδομένα για τη συμπεριφορά των πληθυσμών, τις μεταναστεύσεις τους, ενώ παράλληλα κατανοούμε καλύτερα τους παράγοντες που τους απειλούν.
Αποτελεί μια μη επεμβατική μέθοδο μελέτης των κητωδών, η οποία μας επιτρέπει να τα παρακολουθούμε διαχρονικά χωρίς να τα επιβαρύνουμε με τη χρήση συσκευών εντοπισμού. Μέσα από την ανταλλαγή εικόνων φωτο-ταυτοποίησης με φορείς που υλοποιούν αντίστοιχη έρευνα, μπορούμε να παρακολουθούμε τις μετακινήσεις και τις μεταναστεύσεις των κητωδών σε διαφορετικές περιοχές της Μεσογείου“.
🐳Ο Φυσητήρας (sperm whale) που αποτελεί το μεγαλύτερο οδοντοκήτος που συναντάται στη Μεσόγειο, χρησιμοποιεί τα νερά του ΒΑ Αιγαίου ως κύριο μέρος της μεταναστευτικής του πορείας.
🐳Ο Ζιφιός (Cuvier’s beaked whale) είναι ένα από τα λιγότερο μελετημένα είδη κητωδών παγκοσμίως, ζει σε ολιγομελείς ομάδες που καταγράφουμε σε μόνιμους πληθυσμούς στις ίδιες περιοχές εδώ και 21 χρόνια.
🐬Το ζωνοδέλφινο είναι το πλέον πολυπληθές είδος στα νερά του ΒΑ Αιγαίου, όμως και το είδος που συναντάται στους περισσότερους εκβρασμούς στις ακτές τα τελευταία χρόνια.
🐬Το κοινό δελφίνι και το ρινοδέλφινο ζουν επίσης σε μόνιμους πληθυσμούς στην περιοχή, ενώ το σταχτοδέλφινο μεταναστεύει σε ολιγομελείς ομάδες στις ίδιες πορείες με τους Φυσητήρες.
Παρά την ύπαρξη εθνικής και διεθνούς νομοθεσίας για την προστασία των θαλάσσιων θηλαστικών, συμπεριλαμβανομένων των νόμων της ΕΕ για τον περιορισμό των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων κητωδών και του χαρακτηρισμού του 4,6% της θαλάσσιας περιοχής της Ελλάδας ως προστατευόμενης, υπάρχει έλλειψη αποτελεσματικής και επιβεβλημένης δράσης για τη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής στο Αιγαίο.
Διαβάστε το άρθρο:
... See MoreSee Less
Πόσα κητώδη έχουμε τελικά στην Ελλάδα;
www.news247.gr
Η διατήρηση και η προστασία της θαλάσσιας ζωής βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστα...1 CommentsComment on Facebook
Χειμερινοί Κήποι στο Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος
Οι εποχές αλλάζουν και οι κήποι μας μεταμορφώνονται σταδιακά από καλοκαιρινούς σε φθινοπωρινούς και, πλέον, σε χειμερινούς, παραμένοντας παραγωγικοί δώδεκα μήνες τον χρόνο. Τον επόμενο μήνα θα ξεκινήσουμε την προετοιμασία των ανοιξιάτικων κήπων.
Πρόκειται για μια συνεχόμενη διαδικασία που βασίζεται στην αμειψισπορά, δηλαδή την εναλλαγή διαφορετικών καλλιεργειών στο ίδιο χωράφι. Η πρακτική αυτή βελτιώνει τη γονιμότητα του εδάφους, μειώνει τις ασθένειες που εξειδικεύονται σε μία μόνο καλλιέργεια, αυξάνει την απόδοση των καλλιεργειών και, παράλληλα, περιορίζει τη διάβρωση και την εξάντληση των θρεπτικών στοιχείων.
Παρότι οι περισσότεροι από εμάς είμαστε θαλάσσιοι βιολόγοι, ωκεανογράφοι, ζωολόγοι, χαρτογράφοι, χημικοί, μικροβιολόγοι, νομικοί περιβάλλοντος ή ειδικοί στην επικοινωνία - και όχι αγρότες - όλοι έχουμε έναν ρόλο στην καλλιέργεια των κήπων μας. Εκ περιτροπής, κάθε μέλος της ομάδας αφιερώνει λίγο χρόνο στη φροντίδα τους: φυτεύοντας νέα φυντάνια, ξεβοτανίζοντας τα παρτέρια ή συλλέγοντας ελιές. Στη συνέχεια, βέβαια, απολαμβάνουμε τους καρπούς αυτής της συλλογικής προσπάθειας. Πέρα από την κάλυψη μέρους των διατροφικών μας αναγκών, οι αγροτικές εργασίες μάς επιστρέφουν στην καθημερινή μας εργασία ανανεωμένους.
Ας τολμήσουμε όλοι, όσοι έχουμε τη δυνατότητα, να παράξουμε την τροφή μας. Το μόνο που χρειάζεται είναι χώμα, νερό, ένας ζωντανός και υγιής σπόρος και γνώσεις που μπορούμε να καλλιεργούμε μέρα με τη μέρα.
🌱 🌿 🪴 🐝 🥬 🥦
Winter Gardens at the Archipelagos Institute
As the seasons change, our gardens gradually transform from summer to autumn and now to winter, remaining productive twelve months a year. Next month, we will begin preparing the spring gardens.
This is a continuous process based on crop rotation, i.e., alternating different crops in the same field. This practice improves soil fertility, reduces diseases that affect a single crop, increases crop yields, and at the same time limits erosion and nutrient depletion.
Although most of us are marine biologists, oceanographers, zoologists, cartographers, chemists, microbiologists, environmental lawyers, or communications specialists—not farmers—we all have a role to play in cultivating our gardens. Each member of the team takes turns spending a little time caring for them: planting new seedlings, weeding the flower beds, or harvesting olives. Then, of course, we enjoy the fruits of this collective effort. In addition to meeting some of our nutritional needs, farm work allows us to return to our daily work feeling refreshed.
We also aim to inspire all those who have the ability to dare to produce their own food. All it takes is soil, water, a living and healthy seed, and knowledge - knowledge that can grow day by day. ... See MoreSee Less
39 CommentsComment on Facebook