Οι ερευνητικές μας βάσεις

Το Αρχιπέλαγος, Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας διαθέτει ερευνητικές βάσεις και σταθμούς σε επτά νησιά του Αιγαίου.  Οι ερευνητικές βάσεις λειτουργούν καθ’όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ οι σταθμοί λειτουγούν εποχιακά.

 

 

Κύρια Ερευνητική Βάση

Η κύρια ερευνητική βάση του Αρχιπελάγους βρίσκεται κοντά στην πόλη του Πυθαγορείου, στον οικισμό του Μεσόκαμπου, στη ΝΑ πλευρά της Σάμου. Η δράση επικεντρώνεται στην έρευνα και την προστασία των παράκτιων οικοσυστημάτων όσο και της χερσαίας βιοποικιλότητας. Η βάση απαρτίζεται από χώρους γραφείων και παρουσιάσεων, μια μικρή βιβλιοθήκη και εργαστήρια. Επίσης υπάρχουν κοιτώνες καθώς και χώροι ενδιαίτησης και χώροι αναψυχής (γυμναστήριο, χώρος προβολών).

Το κτίριο βρίσκεται λίγα μόλις βήματα από την παραλία, με θέα τις ακτές της Τουρκίας και το Εθνικό Πάρκο της χερσονήσου Dilek. Λίγα χιλιόμετρα μακριά από τη βάση βρίσκεται ο υδροβιότοπος της Αλυκής - Ψιλής Άμμου, που εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000 ως SAC και SPA. Εκεί παρατηρούνται σημαντικοί μεταναστευτικοί πληθυσμοί πτηνών και άλλων άγριων ζώων. Σε κοντινή απόσταση από τη βάση του Αρχιπελάγους βρίσκεται το Πυθαγόρειο, μια ιστορική πόλη της οποίας το λιμάνι χρονολογείται στα 2.500 έτη. Το Πυθαγόρειο βρίσκεται κοντά σε πολλά ιστορικά μνημεία, όπως ο αρχαίος ναός της Θεάς Ήρας, το Ευπαλίνειο Όρυγμα και το Αρχαιολογικό Μουσείο του Πυθαγορείου.

Η Σάμος βρίσκεται στο ΒΑ Αιγαίο, πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές – το πιο κοντινό σημείο απέχει μόλις 1,6 χιλιόμετρα. Πρόκειται για ένα ιστορικό νησί, με σπουδαία αρχαιολογική κληρονομιά. Στην αρχαιότητα έζησαν στη Σάμο εξέχουσες προσωπικότητες, όπως ο μαθηματικός Πυθαγόρας, ο Αίσωπος, ο φιλόσοφος Επίκουρος και ο αστρονόμος Αρίσταρχος. Σήμερα η Σάμος χαρακτηρίζεται από σπάνιο φυσικό πλούτο, τόσο χερσαίο όσο και θαλάσσιο. Αποτελεί το μοναδικό νησί της Μεσογείου όπου συναντώνται πληθυσμοί χρυσού τσακαλιού καθώς και το μόνο μέρος στην Ελλάδα όπου εξακολουθούν να επιβιώνουν οι Μεσογειακοί χαμαιλέοντες. Τα θαλάσσια οικοσυστήματα γύρω από τη Σάμο είναι εξίσου σημαντικά, καθώς στηρίζουν προστατευόμενους οικοτόπους όπως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας και τους ύφαλους κοραλλιογενών ροδοφυκών, ενώ επίσης στηρίζει πληθυσμούς σπάνιων , απειλούμενων θαλάσσιων θηλαστικών και χελωνών.

Ερευνητική Βάση Παράκτιας Οικολογίας & Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου

Η Ερευνητική Βάση Παράκτιων Οικοσυστημάτων αποτελείται από τρία κτίρια που βρίσκονται στο κέντρο της μικρής αλλά ιδιαίτερα ζωντανής πόλης της Λειψών. Το κεντρικό κτίριο φιλοξενεί ένα μεγάλο και ευρύχωρο γραφείο με ασύρματο Internet, εγκαταστάσεις με μικροσκόπια, χώρους αινδιαίτησης που εκτείνονται και στο προαύλιο. Δίπλα στο κεντρικό γραφείο βρίσκονται οι μικρότερες εγκαταστάσεις διαμονής, που αποτελούνται από κοιτώνες. Μόλις 5 λεπτά με τα πόδια από το γραφείο, υπάρχουν οι ξενώνες φιλοξενίας και οι κοινόχρηστοι χώροι.

Η ερευνητική βάση του Αρχιπελάγους στους Λειψούς υποστηρίζει το έργο για τη δημιουργία του Καταφυγίου  Θαλάσσιας Ζωής του Αιγαίου. Το ίδιο το Καταφύγιο βρίσκεται 5 χιλιόμετρα από την Ερευνητική Βάση, στα βόρεια του νησιού, μέσα σε έναν απομονωμένο κόλπο με εξαιρετική θαλάσσια βιοποικιλότητα.

Οι Λειψοί είναι ένα υποδειγματικό νησί ως προς την πράσινη ανάπτυξη και διαχείριση που παρουσιάζει. Είναι ένα από τα λίγα νησιά του Αιγαίου, που έχουν αναπτύξει αποτελεσματική ανακύκλωση, διαχείριση αποβλήτων και λυμάτων.

Ερευνητικός Σταθμός Δασών και Αγρονομίας

Η Ερευνητική βάση βρίσκεται στις Καστανιές Ραχών, σε υψόμετρο 500 μέτρων. Βρίσκεται στα όρια του πευκοδάσους και μικρών γεωργικών καλλιεργειών. Διαθέτει γραφεία, ερευνητικά εργαστήρια, βιβλιοθήκη και χώρο παρουσιάσεων, ενώ υπάρχει ασύρματο Internet σε όλους τους χώρους. Επίσης υπάρχει ένας μετεωρολογικός σταθμός και ένας σταθμός δέκτη τύπου A.I.S. Η βάση παρέχει ξενώνα φιλοξενίας σε κοιτώνες και εγκαταστάσεις ενδιαίτησης, ενώ θερμαίνεται από μία μονάδα θέρμανσης με βιομάζα.

Η Ικαρία είναι ένα πολύ ξεχωριστό νησί του Αιγαίου, με καταπληκτικά ποτάμια, δάση, όμορφες παραλίες και παραδοσιακά χωριά. Το νησί χαρακτηρίζεται από σπάνιο φυσικό περιβάλλον συνδυάζοντας ποικίλα μεσογειακά οικοσυστήματα. Το θαλάσσιο περιβάλλον της περιοχής φιλοξενεί σημαντικούς πληθυσμούς προστατευόμενων ειδών, ενώ η παράκτια ζώνη απαρτίζεται από πλούσια και ποικίλα οικοσυστήματα. Ο πληθυσμός της Ικαρίας είναι περίπου 8.400 κάτοικοι. Οι κύριες ασχολίες των κατοίκων του νησιού είναι η γεωργία, η μελισσοκομία , η κτηνοτροφία και σε μικρότερο βαθμό, η αλιεία. Ο τουρισμός είναι επίσης σημαντικός τομέας για την οικονομική ευημερία του νησιού.

Ερευνητικοί Σταθμοί Παράκτιας Βιοποικιλότητας

Οι Ερευνητικοί σταθμοί που βρίσκονται στις μικρές νησίδες Αρκιοί και Μαράθι στεγάζονται σε κτίρια που παρέχονται από το Δήμο Πάτμου. Οι εγκαταστάσεις στους Αρκιούς περιλαμβάνουν χώρους γραφείου, κοιτώνες για διαμονή και κουζίνα. Στο Μαράθι, ο ερευνητικός σταθμός του «Αρχιπελάγους» στεγάζεται σε ένα μικρό περιβαλλοντικό παρατηρητήριο. Οι ερευνητικές ομάδες χρησιμοποιούν αυτές τις ερευνητικές βάσεις κυρίως για έρευνες μικρής χρονικής διάρκειας.

Το μικρό νησί των Αρκιών έχει 45 μόνιμους κατοίκους, ενώ το Μαράθι, ένα ακόμη μικρότερο νησάκι, έχει 3-5 μόνιμους κατοίκους. Και οι δύο ερευνητικοί σταθμοί χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο από τις ομάδες του Αρχιπελάγους για την έρευνα παράκτιων οικοτόπων. Πρόκειται για νησιωτικό σύμπλεγμα ιδιαίτερης περιβαλλοντικής σημασίας στο οποίο οι ανθρωπογενείς επιδράσεις είναι περιορισμένες και ως εκ τούτου, παρουσιάζει μια υψηλή βιοποικιλότητα.

Η περιοχή αποτελεί τμήμα του " Μόνιμου Καταφύγιου Άγριας Ζωής Αρκιών και των νησίδων Βορείου Πάτμου ", το οποίο απαρτίζεται από 14 μικρά νησιά και νησίδες. Η θεσμοθέτηση του καταφυγίου έγινε 2004, έπειτα από έρευνα βιοποικιλότητας που πραγματοποιήθηκε από το Αρχιπέλαγος σε συνεργασία με την τοπική κοινωνία, τον Δήμο Πάτμου και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

Ερευνητικός Σταθμός Θαλάσσιων Οικοτόπων

Ο ερευνητικός σταθμός παρέχεται από το Αναπτυξιακό Κέντρο Οινουσσών Αιγαίου και βρίσκεται σε κεντρικό σημείο του νησιού. Οι εγκαταστάσεις των γραφείων στεγάζονται σε ένα όμορφο κτίριο με θέα στη θάλασσα και διαθέσιμη ασύρματη σύνδεση Internet. Μεταξύ του φθινοπώρου και της άνοιξης, χιλιάδες κορμοράνοι μεταναστεύουν καθημερινά στην πόλη των Οινουσσών και μπορεί κανείς να τους δει από το παράθυρο του γραφείου του.

Το όμορφο νησί των Οινουσσών βρίσκεται ανατολικά της Χίου και έχει 600 κατοίκους. Είναι ιστορικά γνωστό ότι φιλοξενεί μεγάλο αριθμό εφοπληστικών οικογενειών. Στο νησί υπάρχουν αρκετές μικρές παραλίες και αμπελώνες, καθώς και η υπέροχη εκκλησία του Αγίου Νικολάου και της Μονής Ευαγγελισμού. Η πόλη προσφέρει μια μικρή ποικιλία από καταστήματα, εστιατόρια και καφετέριες.

Στο νησιωτικό σύμπλεγμα παρατηρείται σημαντική βιοποικιλότητα ορνιθοπανίδας, καθώς και σημαντικοί πληθυσμοί θηλαστικών και χελωνών.

Ερευνητικός Σταθμός Αειφόρου Υδατοκαλλιέργειας

Το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» βρίσκεται στη διαδικασία δημιουργίας ενός νέου ερευνητικού σταθμού στο βόρειο τμήμα της Λέρου. Ο σταθμός αυτός θα υποστηρίζει την έρευνα αειφόρων πρακτικών υδατοκαλλιέργειας ελαχιστοποιώντας τις επιπτώσεις τους στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

TOP